ကမၻာ့တစ္ခြင္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေသာ ျပင္သစ္တို႔၏ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ "ဂီတပဲြေတာ္"

ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) ေလာက္ကတည္းက ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ဇြန္လ (၂၁) ရက္ေန႔ဆိုလွ်င္ ဂီတပဲြေတာ္ေၾကာင့္ ျပင္သစ္ျပည္ ၏ လမ္းမ်ားတြင္ လူမ်ားႏွင့္ျပည့္ႏွက္လ်က္ရွိပါသည္။ ႏွစ္ကာလမ်ား ၾကာျမင့္လာေသာအခါ ၄င္းကဲ့သို႔ ေႏြရာသီ ကာလမ်ိဳးတြင္ က်င္းပေသာ ဂီတပဲြေတာ္သည္ ႏိုင္ငံတကာရွိ ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈကြန္ယက္မ်ား၏ အားေကာင္း မႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ၌ ပိုမိုထင္ရွားေက်ာ္ၾကားလာပါသည္။

ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ဂီတကို ၀ါသနာပါ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သစ္သူမ်ားႏွင့္ ဂီတပညာရွင္မ်ားတို႔သည္ ဂီတပဲြေတာ္မ်ားကို ကမၻာ့ အႏွံ႔ မည္သည့္ေနရာမ်ိဳးတြင္မဆို စီစဥ္က်င္းပၾကပါသည္။ ၄င္းကဲ့သို႔ က်င္းပရာတြင္ ဥယ်ာဥ္မ်ား၊ လမ္းမ်ား၊ ေကာ္ဖီဆိုင္မ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ အိမ္အေဆာက္အဦမ်ားၾကားရွိ ဥယ်ာဥ္ငယ္မ်ား၊ ျပတိုက္မ်ား၊ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားႏွင့္ ေဆး႐ံုမ်ား၌ပါမက်န္ ေနရာမေရြး သီဆိုတီးမႈတ္ၿပီး ဂီတပဲြေတာ္မ်ားကို က်င္းပၾကပါ သည္။ ၄င္းဂီတပဲြေတာ္သည္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ျပင္သစ္ျပည္၌ စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္၌ က်င္းပ ေသာ ဥေရာပဂီတပဲြေတာ္ႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံတကာသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ေပသည္။

ယေန႔ဆိုလွ်င္ ဤကဲ့သို႔ႀကီးမားေသာ ဂီတပဲြေတာ္သည္ ကမၻာ့အႏွံ႔က်ယ္ျပန္႔လာခဲ့ပါသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၃ ႏိုင္ငံတို႔သည္ ၄င္းကဲ့သို႔ႀကီးမားၿပီး လူႀကိဳက္မ်ားေသာ အခမဲ့ ဂီတပဲြေတာ္မ်ားကို က်င္းပခဲ့ၾက ပါသည္။ အီတလီ၊ ကိုလံဘီယာ၊ ဂရိႏွင့္ လူဇင္ဘတ္ကဲ့သို႔ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဂီတပဲြေတာ္သည္ အမ်ိဳးသားေရး ပဲြေတာ္အျဖစ္ပင္ သတ္မွတ္က်င္းပၾကပါသည္။ ဂ်နီဗာႏွင့္ ဘာပါေရဆိုၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္လည္း ဂီတပဲြေတာ္ႀကီး မ်ားကို စီစဥ္က်င္းပၾကပါသည္။

ပထမဆံုး ဂီတပဲြေတာ္ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ေႏြရာသီ၏ ေန႔တာအရွည္ဆံုး ဇြန္လ (၂၁) ရက္ေန႔၌ စတင္က်င္းပခဲ့ပါ သည္။ ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈေရးရာ၀န္ႀကီး Jack Lang ႏွင့္ ဂီတႏွင့္အက ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကးေရးမွဴး Maurice Fleuret တို႔သည္ ထိုဂီတပဲြေတာ္ျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ တြန္းအားေပးကူညီခဲ့ပါသည္။ ၄င္းတို႔ႏွစ္ဦးသည္ Rock ဂီတ၊ Jazz ဂီတႏွင့္ သီခ်င္းမ်ားကို သူ႕ေနရာႏွင့္သူ ေနရာေပးေအာင္ျမင္လာေအာင္ ဆႏၵရွိခဲ့ပါသည္။ ၄င္းတို႔သည္ အထူးသျဖင့္ ဂီတကို ခံုမင္ႏွစ္သက္သူမ်ားအတြက္ ၄င္းပဲြေတာ္တြင္ ပါ၀င္တီးခတ္သီဆိုႏိုင္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ပါသည္။ ႏွင္႔ ၄င္းတုိ႔၏အရည္အေသြးမ်ားကုိျမွင္႔တင္ေပးႏုိင္ရန္

ထိုအခ်ိန္ကာလတြင္ ျပင္သစ္လူဦးေရ (၅)သန္းႏွင့္ လူငယ္ႏွစ္ဦးလွ်င္ တစ္ဦးသည္ ဂီတတူရိယာတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို တီးခတ္ႏုိင္ၾကပါသည္။ "ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ၄င္းတို႔အား အဘယ္ေၾကာင့္ လမ္းမ်ားေပၚထြက္ၿပီး တီးခတ္သီဆိုႏိုင္မႈကို တြန္းအားမေပးႏိုင္ရမည္နည္း။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ (၂၁) ရက္ေန႔ဟာ ကၽြန္ေတာ့္ဘ၀မွာ စိတ္အလူပ္ရွားဆံုးေန႔ပါ ပဲ" ဟု Jack Lang မွ ၿပံဳးရႊင္ၿပီး ေျပာခဲ့ပါသည္။ ကံေကာင္းေထာက္မစြာျဖင့္ ျပင္သစ္လူဦးေရ (၁)သန္းခန္႔သည္ ဂီတပဲြေတာ္ကို လိုလားႏွစ္သက္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ခ်က္ခ်င္းပင္လွ်င္ လူထုအတြင္းမွာေရာ၊ သတင္းမီဒီယာအပိုင္းမွာပါ မ်ားစြာ ေအာင္ျမင္မႈႀကီးစြာ ရရွိခဲ့ပါသည္။

ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈကြန္ယက္မ်ား၏ အင္အားေတာင့္တင္းမႈေၾကာင့္ ဂီတပဲြေတာ္သည္ ျပင္သစ္နယ္စပ္မ်ဥ္းကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့ပါသည္။ ေဒသအတြင္းရွိ ဂီတေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ဂီတကို ခံုမင္ႏွစ္သက္သူ မ်ား၊ ဂီတအဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးအဖဲြ႕မ်ား၏ အားေပးမႈေၾကာင့္လည္း ထိုကဲ့သို႔ ထင္ရွားက်ယ္ျပန္႔ လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနသည္ ADCEP ဟုေခၚေသာ "တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ၊ ေလ့လာသင္ယူမႈႏွင့္ စီမံကိန္းမ်ားဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအဖဲြ႕အစည္း"အား ဂီတပဲြေတာ္ကို ႏိုင္ငံအတြင္းမွာေရာ၊ ႏိုင္ငံ တကာမွာပါ က်ယ္ျပန္႔လာေအာင္ စီမံခန္႔ခဲြေစခဲ့ပါသည္။ ၄င္းအဖဲြ႕၏ အဓိကလုပ္ငန္းမွာ အမ်ားျပည္သူလူထု အား ဂီတပဲြေတာ္ကို ပိုမိုက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိရွိလာေစရန္၊ အႏုပညာဆိုင္ရာႏွင့္ နည္းပညာဆိုင္ရာ အႀကံဉာဏ္ မ်ားေတာင္းခံရန္ႏွင့္ ၄င္းတို႔ကို ဗဟိုမွ စီမံခန္႔ခဲြရန္ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ဆက္ဆံေရးဆိုင္ရာနည္းပညာႏွင့္ အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းမ်ားကိုလည္း အမ်ားျပည္သူထံမွ ေတာင္းခံခဲ့ပါသည္။ ADCEP အဖဲြ႕သည္ ကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ား၊ သံ႐ံုးမ်ား၊ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားရွိ ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈဌာနမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ပါသည္။

ဂီတပဲြေတာ္ႏွင့္ ျပင္သစ္ဘာသာစကားေျပာသူမ်ားပဲြေတာ္ (၂)ခုသည္ ႏိုင္ငံတကာရွိ ျပင္သစ္ယဥ္ေက်းမႈဌာန၏ စီစဥ္က်င္းပေသာ အဓိကထင္ရွားေသာ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈ (၂)ခုျဖစ္ပါသည္။ ကမၻာေပၚရွိတိုက္ႀကီး (၅)ခု လံုးတြင္ ဤဂီတပဲြေတာ္အတြက္ အစီအစဥ္မ်ားကို စိတ္ႀကိဳက္ေရြးခ်ယ္မႈသည္ အလြန္အေရးပါ ပါသည္။ အစီအစဥ္မ်ားကို သတိႀကီးစြာ အေသးစိတ္ ေရြးခ်ယ္ပါသည္။ တစ္ခါတရံတြင္ ျပင္သစ္ဂီတပညာရွင္မ်ားသည္ ကမၻာေပၚရွိ မည္သည့္ေနရာမ်ိဳးတြင္ မဆို ပါ၀င္ပူးေပါင္းသီဆိုတီးမႈတ္ရန္ စီစဥ္ေစကာမူ ေဒသအတြင္းရွိ ဂီတပညာရွင္မ်ားကို ပါ၀င္ ပူးေပါင္းေစပါသည္။

Sylvie Canal အတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းတြင္ ၄င္းတို႔၏ သီးျခား ယဥ္ေက်းမႈစ႐ိုက္လကၡဏာမ်ားရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ဂီတပဲြေတာ္ က်င္းပရာတြင္ ၄င္းယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီေအာင္လည္း ျပဳျပင္ညိႇႏိႈင္းရပါသည္။ ဥေရာပတိုက္၏ ေျမာက္ပိုင္းေဒသႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ဂီတပဲြေတာ္ သည္ ဇြန္လ (၂၁) ရက္ေန႔အစား ရက္အနည္းငယ္ေနာက္က်ၿပီးမွ က်င္းပၾကပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္းတို႔သည္ Saint Jean ပဲြေတာ္ကိုလည္း ဆင္ႏႊဲၾကပါသည္။ ေတာင္ပုိင္းရွိ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔မတိုင္မီ က်င္းပၾကပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္းတို႔အတြက္ ဇြန္လ ၂၁ ရက္သည္ ေအးခ်မ္းေသာေဆာင္းရာသီ၏ အစျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

ဂီတပဲြေတာ္သည္ တစ္ကမၻာလံုးႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ပဲြေတာ္ႀကီးေလာ?။ ဂီတပဲြေတာ္မ်ား၏ တူညီမႈမ်ားအားလံုးမွာ လြန္စြာေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားျခင္း၊ မည္သူမဆို လူငယ္လူရြယ္မ်ားအားလံုးတို႔ကို ပါ၀င္ ဆင္ႏႊဲႏိုင္ေစျခင္းတို႔ျဖစ္ သည္။ ၿပီးလွ်င္ လူမ်ားသည္အနည္းဆံုး သီဆိုႏိုင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ တီးခတ္တတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ "ဂီတ"သည္ လူသားအားလံုးမ်ားအတြက္ လက္လွမ္းမီေသာ အႏုပညာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ကမၻာႀကီး၏ ဘာသာစကား တစ္ခုခုပင္ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ဂီတပဲြေတာ္၏ အဓိကေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားမႈမွာ အခမဲ့ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ စပ္စုလိုသူမ်ားအတြက္ ဂီတမ်ိဳးစံုကို ျမည္းစမ္းခံစားႏိုင္ျခင္းတို႔ျဖစ္ပါသည္။ ဂီတပဲြေတာ္သည္ ပါ၀င္ပူးေပါင္းဆင္ႏႊဲသူမ်ားအတြက္ ၄င္းတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ ပဲြေတာ္မ်ားပင္ျဖစ္ပါသည္။ ၿပီးလွ်င္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို လူအမ်ားပါ၀င္ပူးေပါင္းမူ႔ ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာေစရန္အတြက္ "ဂီတ"ပဲြေတာ္သည္ လွပေသာ တူရိယာတစ္ခု ဟုဆုိလ်င္ မွားမည္မထင္ေပ။

Lucie de la Héronnière

ေရးသားသည့္ရက္စြဲ 18/06/2013

အထက္ဆံုးစာမ်က္ႏွာသို႔